Top 10: Verbazingwekkende vliegtuigen die de luchtvaart voorgoed hebben veranderd

9: Montgolfier ballonnen

Op 21 november 1783 werd de eerste vrije vlucht door mensen gemaakt door Pilâtre de Rozier, samen met de Markies d'Arlandes. Ze lanceerden vanaf het terrein van het Château de la Muette in de westelijke buitenwijken van Parijs. Dit was de dageraad van het vliegen. In heel Europa brak 'ballongekte' uit en de activiteit wekte grote publieke belangstelling.

8: de Havilland Comet

De Douglas DC-3 was het dominante vliegtuig aan het eind van de jaren 1940, met een topsnelheid van 290 km/u. Het Britse bedrijf de Havilland werkte aan een vliegtuig dat meer dan twee en een half keer zo snel was: 770 km/u. Groot-Brittannië was in de jaren 1940 wereldleider op het gebied van straalaandrijving, dus was het logisch dat het het eerste straalvliegtuig ter wereld zou creëren.

Deze enorme sprong was te danken aan een gloednieuwe technologie: de straalmotor. De meeste luchtvaartmaatschappijen waren echter niet geïnteresseerd. De straaltechnologie van die tijd bood superieure snelheden, maar tegen een enorme prijs aan ontwikkelings-, aanschaf- en bedrijfskosten. De nieuwe straalvliegtuigen zouden erg duur zijn, dus keken de luchtvaartmaatschappijen in plaats daarvan naar de DC-7, een superefficiënt vliegtuig met zuigermotor.

8: de Havilland Comet

In 1949 werd de wereld echter verliefd. De Comet vloog op 27 juli 1949 en verbaasde toeschouwers met zowel zijn prestaties als zijn engelachtige, futuristische schoonheid. Het toestel werd op 2 mei 1952 commercieel in gebruik genomen door BOAC en bleek aanvankelijk een triomf te zijn.

Passagiers waren gecharmeerd door de stille en soepele werking. Bovendien maakte het toestel winst. In 1954 begonnen de Comets echter neer te storten. Een onderzoek stelde de oorzaak vast (metaalmoeheid in de romp) en er werd een verbeterde Comet gebouwd. Maar de schade was al aangericht en Groot-Brittannië was haar voorsprong kwijtgeraakt. De 707 van Boeing profiteerde optimaal. Desondanks had de Comet het tijdperk van commerciële straalvliegtuigen ingeluid.

7: Bell UH-1 Iroquois ‘Huey’

Hoewel de Sikorsky R-4 uit 1942 de eerste helikopter was die op ware grootte werd geproduceerd, was het de H-1 serie die de rol van de militaire helikopter in oorlogsvoering tot volle wasdom bracht. Het eerste lid van de UH-1-familie was de XH-40 en vloog voor het eerst in 1956.

De UH-1 definieerde de moderne militaire transporthelikopter in zowel vorm als gebruik. Meer nog, het was ook de eerste moderne helikopter. Het meest kritieke ontwerpkenmerk was de plaatsing van de motoren en de rotortandwielkast op het dak, waardoor er ruimte overbleef voor een grote cabine.

7: Bell UH-1 Iroquois ‘Huey’

Echte nieuwsbeelden en films hebben hem tot het bepalende visuele symbool van de Vietnamoorlog gemaakt. Er werden er meer dan 16.000 geproduceerd in de dertig jaar vanaf 1956, waardoor het de op één na meest geproduceerde helikopter was na de Sovjet Mil Mi-8 'Hip'.

De AH-1 Cobra is een afgeleide aanvalshelikopter van de UH-1 en definieerde het model voor de overgrote meerderheid van aanvalshelikopters vanaf dat moment: de bemanning zat achter elkaar, er was een kanon in de neus en op de vleugel gemonteerde raketten en geleide wapens.

6: Boeing B-29 Superfortress

De Boeing B-29 Superfortess luidde de atoomoorlog in, veroorzaakte vuurstormen in steden en was met zijn ontwikkeling het duurste militaire project van de Tweede Wereldoorlog (hij kostte zelfs meer dan het project achter de beroemde atoombom die hij zou dragen). Hij van enorme betekenis.

Cabinedruk houdt in dat er geconditioneerde lucht in de cabine van een vliegtuig wordt gepompt om een veilige en comfortabele omgeving te creëren voor het vliegen op grote hoogte, een functie die tegenwoordig in alle straalvliegtuigen wordt aangetroffen. De B-29 had voorste en achterste cabines met drukcabine die met elkaar verbonden waren door een gangpad met drukcabine.

6: Boeing B-29 Superfortress

De Boeing B-29 Superfortress vloog zo hoog en zo snel dat hij extreem moeilijk te onderscheppen was met gevechtsvliegtuigen of luchtafweergeschut. De B-29 zat boordevol technologie en was de beste bommenwerper van de oorlog.

De B-29 zal voor altijd herinnerd worden vanwege de twee atoombommen die in augustus 1945 op de Japanse steden Nagasaki en Hiroshima werden gegooid, het enige offensieve gebruik van atoomwapens in de geschiedenis. De B-29 was niet alleen de basis van het naoorlogse militaire en civiele imperium van Boeing, maar droeg ook het begin van het angstaanjagende atoomtijdperk onder zijn zilveren vleugels.

5: Polikarpov I-16

Hoewel de I-16 voor het eerst vloog in 1933, had hij pas echt een rivaal met de komst van de Messerschmitt Bf 109E enkele jaren later.

Het type kwam voor het eerst in actie in de Spaanse Burgeroorlog en liet een fenomenale topsnelheid en klimsnelheid zien. Dit voorspelde wat nog sou komen: de rest van de gevechtsvliegtuigen van de wereld, die tweedekkers waren, leken nu verouderd, te langzaam voor het nieuwe tijdperk van 500 km/u.

5: Polikarpov I-16

Het was niet de gevechtssuperioriteit die de I-16 zo belangrijk maakte, want door de lastige besturing, de aanvankelijk lichte en onbetrouwbare bewapening en de wreedheid van de Spaanse Burgeroorlog (en later de Tweede Wereldoorlog) leed hij over het algemeen zware verliezen. Wat het vliegtuig onderscheidt is zijn radicale configuratie.

Alle Spitfires, Bf 109's, Fw 190's, Hurricanes, P-47's en P-51's en de belangrijkste en succesvolste jachtvliegtuigen van de Tweede Wereldoorlog waren eenvleugelige jachtvliegtuigen met een intrekbaar landingsgestel. De Polikarpov I-16 was een pionier op het gebied van dit jachtvliegtuigontwerp en was de eerste die op grote schaal in gebruik werd genomen.

4: Boeing 247

De Boeing 247, die in 1933 voor het eerst vloog, wordt door velen beschouwd als de 'vader van het moderne lijnvliegtuig' en combineerde de meeste geavanceerde innovaties van die tijd. Ondanks het gebrek aan commercieel succes, baande hij de weg voor het succes van Boeing en het succes van het passagiersvliegen in het algemeen.

Luchtschepen boden veel comfort, maar waren veel langzamer dan vliegtuigen. Vroege vliegtuigreizen waren gevaarlijk, oncomfortabel en lawaaierig. Om levensvatbaar te worden, moesten al deze problemen aangepakt worden: de 247 was een enorme stap vooruit. De 247 was stiller, veiliger en sneller. De lijst met moderne technologieën die de 247 vervoerde is ontzagwekkend.

4: Boeing 247

Hij had een volledig metalen constructie (een in Duitsland gepionierde technologie) en een intrekbaar landingsgestel. De vleugel was sterk genoeg om zichzelf te ondersteunen, zodat er geen weerstandsverhogende verstevigingen nodig waren. Het vliegtuig was gestroomlijnd en aerodynamisch, sneller dan militaire vliegtuigen uit die tijd, en had veel eigenschappen die het veiliger maakten dan eerdere ontwerpen, waaronder een automatische piloot en een ijsvrijmaaksysteem voor de vleugels.

De 247 was een evolutie van de B-9-bommenwerper, en gedurende de hele geschiedenis van Boeing zouden militaire onderzoeks- en ontwikkelingsinspanningen helpen bij de ontwikkeling van de vliegtuigen.

3: Boeing 737

Het meest succesvolle verkeersvliegtuig aller tijden is de Boeing 737, een succes dat niet zozeer te danken is aan technologische innovatie als wel aan de juiste grootte en timing. Het toestel vloog voor het eerst in 1967 en wordt vandaag de dag nog steeds geproduceerd.

De ontwikkeling werd gemakkelijker en goedkoper gemaakt door gebruik te maken van lessen en onderdelen van het Boeing 707- en 727-ontwerp. Het ontwerp had veel uitbreidingsmogelijkheden, het was sneller te laden en te lossen dan rivalen, en had meer bagageruimte.

3: Boeing 737

De timing was goed met de komst van nieuwe routes, grotere passagiersaantallen en nieuwe vliegtuigen. Boeings succes met eerdere types betekende dat het bedrijf de ervaring en capaciteit had om het bliksemsnelle succes van de 737 aan te kunnen. Vandaag de dag zijn er in totaal bijna 12.000 737's gemaakt.

Een van de voordelen van de 737 zou later een groot probleem worden. De 737 was ontworpen om relatief laag bij de grond te zitten voor gemakkelijke toegang. Het landingsgestel was kort en de motoren zaten dicht onder de vleugel. Dit werkte goed, maar toen er een nieuwe generatie superieure maar veel grotere turbofanmotoren kwam, had de 737 moeite om ze te plaatsen.

2: Junkers J 1

De Junkers J 1 uit 1915 was het eerste volledig metalen vliegtuig ter wereld, althans dat wordt vaak gezegd. Iets eerder, in 1912, was er de Reissner Canard, een samenwerking van ideeën tussen de Duitse ingenieurs Hans Reissner en Hugo Junkers. De romp bestond uit verstevigde stalen buizen, met een innovatieve vleugel gemaakt door de Junkers-fabriek.

De Canard was voor die tijd vooruitstrevend omdat hij een vleugel had die gemaakt was van zelfdragende metalen golfplaten. Hoewel de vleugel gepatenteerd zou zijn door Hans Reissner, had Hugo Junkers het concept zeker ook in gedachten. Beide mannen waren professoren aan de Universiteit van Aken en waren erg enthousiast over hun gezamenlijke project.

2: Junkers J 1

De Junkers J 1 was een experimenteel eendekkervliegtuig met een vrijdragende vleugel en een volledig metalen structuur. Het was een uitzonderlijk gestroomlijnd en goed geproportioneerd vliegtuig en een voorbode van de toekomst.  De tweedekker uit 1917 had een gegolfde aluminium beplating die op een aluminiumlegering was geklonken. Een 5mm chroomnikkel-stalen omhulsel beschermde de motor en bemanning tegen geweervuur.

Junkers zou hun voorsprong op het gebied van metalen vliegtuigen grijpen met de slanke Junkers F13 uit 1919, het eerste metalen vliegtuig ter wereld. In die tijd zag dit vliegtuig, zonder verstevigende kabels, er verbluffend futuristisch uit. Het metaal was gegolfd om het sterker te maken, een kenmerk dat later op de enorm succesvolle Ju 52 werd gebruikt.

1: Wright Flyer

Veel betekenisvoller dan het eerste vliegtuig krijg je het niet. De Wright Flyer maakte de eerste langdurige vlucht door een bemand vliegtuig op 17 december 1903 in Kitty Hawk, North Carolina. Hij werd uitgevonden en gevlogen door de twee Amerikaanse broers Orville en Wilbur Wright, waarvan de jongste, Orville, toen pas 32 was.

De Wright Flyer verschilde nogal van de meeste moderne vliegtuigen door het ontbreken van een onderstel met wielen en doordat de piloot zich in een liggende, horizontale positie bevond. Het had niet de besturing van moderne vliegtuigen en het roer werd bediend door een wieg die door de heupen van de piloot werd bewogen.